Koszyk

Olej z nasion konopi – na co pomaga, jak stosować?

 07/05/2025
Olej z nasion konopi – na co pomaga, jak stosować?

Olej z nasion konopi – na co pomaga, jak stosować?

Choć konopie od wieków kojarzone były głównie z przemysłem włókienniczym, ich nasiona kryją w sobie prawdziwe bogactwo składników odżywczych. Tłoczony na zimno olej z nasion konopi – delikatnie zielony, o orzechowym aromacie – dostarcza idealnie zbilansowanych kwasów omega‑3 i omega‑6, unikalnego GLA, a także witaminy E i chlorofilu. Dzięki temu staje się jednym z najcenniejszych roślinnych tłuszczów we współczesnej diecie: wspiera serce, skórę, odporność, a przy tym zaskakuje wszechstronnością w kuchni. W tym artykule odkryjesz, czym są konopie siewne, jakie naukowo potwierdzone właściwości ma olej konopny i jak włączyć go do codziennego jadłospisu, by maksymalnie skorzystać z „zielonego złota” natury.

1. Konopie siewne – roślina o wielu twarzach

Konopie siewne (Cannabis sativa L.) to odmiana konopi uprawiana legalnie w Polsce i większości krajów Unii Europejskiej. W przeciwieństwie do konopi indyjskich zawiera jedynie śladowe, dopuszczalne prawem ilości psychoaktywnego THC (poniżej 0,3 %). Wysokie, smukłe łodygi dostarczają włókna, lecz prawdziwy skarb kryje się w ich nasionach – drobnych, oliwkowo‑brązowych ziarenkach o delikatnie orzechowym posmaku. To właśnie z nich wytłacza się na zimno olej konopny o niezwykłym profilu kwasów tłuszczowych.

2. Dlaczego olej konopny jest wyjątkowy?

Kwasy tłuszczowe: ok. 55 % omega‑6 (kwas linolowy), 17–20 % omega‑3 (kwas α‑linolenowy) oraz 2–4 % GLA (kwas gamma‑linolenowy) – rzadki w olejach spożywczych.

Stosunek omega‑6 : omega‑3 ≈ 3 : 1 – bliski proporcjom uznawanym za optymalne dla człowieka.

Tokoferole (witamina E): nawet 90 mg/100 g – silna ochrona antyoksydacyjna.

Fitosterole: naturalne związki roślinne wspierające gospodarkę lipidową.

Chlorofil i karotenoidy: nadają zielonkawy odcień, wspomagają detoksykację wątroby.

3. Właściwości oleju z nasion konopi

3.1. Regulacja profilu lipidowego i ochrona układu sercowo‑naczyniowego

Olej konopny dostarcza dużej dawki kwasu α‑linolenowego (ALA, omega‑3), który ulega w organizmie częściowej konwersji do EPA i DHA – związków wykazujących zdolność do obniżania triglicerydów, hamowania agregacji płytek krwi i poprawy elastyczności ścian naczyń. Równocześnie wysoki udział kwasu linolowego (LA, omega‑6) w proporcji ≈ 3 : 1 do ALA wspiera syntezę przeciwzapalnych eikozanoidów seryi 1, przy jednoczesnym ograniczeniu aterogennych związków seryi 2. Fitosterole obecne w oleju konkurują z cholesterolem o miejsca wchłaniania w jelicie, co prowadzi do zmniejszenia poziomu frakcji LDL nawet o 5–10 % w okresie 4–6 tygodni codziennego stosowania 2 łyżek oleju dziennie.

3.2. Silne właściwości przeciwzapalne dzięki GLA

Kwas gamma‑linolenowy (GLA) występuje naturalnie tylko w kilku olejach roślinnych (wiesiołek, ogórecznik, konopia). GLA konwertuje w organizmie do DGLA, prekursora prostaglandyn PGE1 o działaniu przeciwzapalnym i rozkurczowym. Badania na osobach z reumatoidalnym zapaleniem stawów wykazały, że 4–6 g oleju konopnego dziennie przez trzy miesiące zmniejsza poranną sztywność stawów i liczbę bolesnych obrzęków. U kobiet z zespołem napięcia przedmiesiączkowego (PMS) suplementacja 2–3 g GLA redukuje tkliwość piersi, drażliwość i zachcianki pokarmowe.

3.3. Antyoksydacyjna tarcza przed stresem oksydacyjnym

Jedna łyżka oleju konopnego zawiera nawet 7–8 mg witaminy E w postaci α‑, γ‑ i δ‑tokoferolu. Tokoferole neutralizują reaktywne formy tlenu, chroniąc nienasycone kwasy tłuszczowe błon komórkowych przed peroksydacją. Chlorofil dodatkowo chelatuje jony metali ciężkich (miedź, żelazo), ograniczając powstawanie rodników hydroksylowych w reakcjach Fentona. Regularne spożycie oleju konopnego może więc zmniejszyć poziom markerów oksydacji lipidów (MDA, 4‑HNE), co ma znaczenie w profilaktyce miażdżycy, insulinooporności i szybkiego starzenia skóry.

3.4. Kompleksowe wsparcie skóry – od wewnątrz i na zewnątrz

Wewnętrznie: Kwasy omega‑3/‑6 wpływają na spójność cementu międzykomórkowego warstwy rogowej naskórka, zmniejszając przeznaskórkową utratę wody (TEWL). GLA hamuje działanie 5‑lipooksygenazy, ograniczając rumień i świąd w atopowym zapaleniu skóry.

Zewnętrznie: Olej konopny ma niekomedogenną strukturę (0–1 w skali komedogenności). Zawiera niewielką cząsteczkę kwasu stearydonowego, która ułatwia przenikanie lipidów do głębszych warstw skóry, wzmacniając barierę hydrolipidową. W badaniach in vivo dwutygodniowe, codzienne wcieranie oleju zmniejszało objawy suchości o 50 % i poprawiało elastyczność skóry o połowę.

3.5. Neuroprotekcja i wsparcie nastroju

Kwasy EPA i DHA (metabolity ALA) są prekursorami endokannabinoidów działających na receptory CB1/CB2, co wpływa na homeostazę układu nerwowego. Dodatkowo fitosterole i polifenole konopi hamują aktywację mikrogleju – kluczowego źródła cytokin prozapalnych w mózgu. Regularne spożycie oleju konopnego może zatem wspierać koncentrację, redukować objawy łagodnej depresji i chronić przed neurodegeneracją (choroba Alzheimera, Parkinsona).

3.6. Wspomaganie odporności i zdrowia jelit

Omega‑3 wpływają na równowagę limfocytów Th1/Th2, zmniejszając nadmierną reakcję alergiczną. Z kolei chlorofil działa bakteriostatycznie w świetle jelita, poprawiając mikrobiotę. Badania na modelu zwierzęcym wykazały, że dieta z olejem konopnym zwiększała populację Bifidobacterium i Lactobacillus, obniżając poziom prozapalnej interleukiny 6 w kolonocytach.

4. Jak stosować olej konopny w diecie i pielęgnacji?

Tylko na zimno – delikatne kwasy omega‑3 są wrażliwe na wysoką temperaturę (punkt dymienia ok. 160 °C). Dodawaj olej tuż przed podaniem:

1 łyżka do sałatki z rukolą, awokado i pestkami dyni.

Porcja oleju zamiast oliwy w humusie lub paście z pieczonego buraka.

Łyżeczka do koktajlu banan‑jarmuż‑imbir dla zwiększenia biodostępności witaminy K.

Kilka kropel na kremową zupę z zielonego groszku tuż przed podaniem.

Pielęgnacja – wmasuj kilka kropel w zwilżoną skórę twarzy lub końcówki włosów; olej wchłania się szybko, nie pozostawiając tłustego filmu.

Dawkowanie – 1–2 łyżki dziennie w kuchni w zupełności zaspokoją potrzeby na ALA i GLA. W celach terapeutycznych (AZS, PMS) dawkę ustal z dietetykiem lub lekarzem.

5. Na co zwrócić uwagę przy zakupie?

Tłoczenie na zimno i nierafinowany charakter – zachowane witaminy i chlorofil.

Butelka z ciemnego szkła – ochrona przed światłem.

Świeża data tłoczenia – olej konopny najlepiej spożyć w ciągu 4–5 miesięcy od otwarcia; przechowuj w lodówce.

Subtelny, orzechowy aromat – posmak goryczki świadczy o jełczeniu.

6. Fakty i mity wokół oleju z nasion konopi

Nie zawiera THC – spożywczy olej powstaje z odmian o praktycznie zerowej zawartości substancji psychoaktywnych.

Nie trzeba go suplementować w kapsułkach – wersja płynna jest lepiej przyswajalna i tańsza.

Olej konopny ≠ olej CBD – ten drugi pozyskuje się z kwiatów, a nie nasion, i służy głównie celom terapeutycznym (interakcje z receptorami kannabinoidowymi).

Podsumowanie

Olej z nasion konopi to kompletny, roślinny eliksir zdrowych tłuszczów: oferuje idealną proporcję omega‑3 do omega‑6, zawiera unikalny dla świata roślin GLA, dostarcza witaminy E oraz fitosteroli, a do tego zachwyca subtelnym, orzechowym smakiem. Włączając 1–2 łyżki dziennie do sałatek, koktajli czy past warzywnych, w naturalny sposób wspierasz serce, skórę i układ odpornościowy. Pamiętaj, by wybierać olej tłoczony na zimno, ekologiczny, przechowywać go w lodówce i spożywać wyłącznie na zimno.